Gỡ nút thắt đào tạo liên thông

Theo Báo Giáo dục & Thời đại - Trước yêu cầu của chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và học tập suốt đời, cần thiết ban hành quy định mới về đào tạo liên thông.

Sinh viên Trường ĐH Giáo dục, ĐHQG Hà Nội.

Thời gian qua, việc triển khai các quy định về liên thông giữa các trình độ đào tạo đã góp phần mở rộng cơ hội học tập cho người dân, tạo điều kiện để người học nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp và phát triển sự nghiệp. Đồng thời, chính sách này cũng góp phần tăng cường phân luồng giáo dục, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường lao động.

Các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp đã từng bước triển khai đào tạo liên thông theo hướng tích lũy tín chỉ, công nhận kết quả học tập và tổ chức lộ trình học tập linh hoạt hơn cho người học. Nhờ đó, nhiều người có cơ hội tiếp tục học tập từ trung cấp, cao đẳng lên đại học, hoặc chuyển đổi ngành nghề phù hợp với nhu cầu phát triển bản thân và yêu cầu của thị trường lao động.

Tuy nhiên, trước yêu cầu của chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế tri thức và học tập suốt đời, các quy định hiện hành về đào tạo liên thông vẫn bộc lộ một số hạn chế.

Cụ thể, cơ chế công nhận kết quả học tập, năng lực và kinh nghiệm nghề nghiệp của người học chưa đầy đủ; việc chuyển đổi tín chỉ, miễn trừ học phần giữa các chương trình đào tạo còn thiếu thống nhất; lộ trình học tập chưa thực sự linh hoạt, cá thể hóa.

Bên cạnh đó, một số quy định vẫn mang tính quản lý hành chính, chưa đáp ứng yêu cầu tăng cường quyền tự chủ và trách nhiệm giải trình của cơ sở giáo dục; đồng thời, chưa tạo được sự kết nối chặt chẽ giữa giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Thực tiễn đào tạo và nhu cầu nhân lực hiện nay cho thấy người học có xuất phát điểm, quá trình học tập, kinh nghiệm nghề nghiệp, năng lực và nhu cầu nâng cao trình độ rất đa dạng. Nhiều người đã tích lũy được kiến thức, kỹ năng và năng lực nghề nghiệp thông qua các hình thức học tập chính quy, không chính quy, phi chính quy hoặc từ thực tiễn công tác, song chưa có cơ chế đầy đủ để được công nhận và chuyển đổi trong quá trình học liên thông. Trong bối cảnh đó, việc ban hành quy định mới về đào tạo liên thông là cần thiết.

Dự thảo Thông tư quy định về liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học do Bộ GD&ĐT công bố mới đây được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những vướng mắc trong đào tạo liên thông hiện nay. Dự thảo được xây dựng theo hướng quy định các nguyên tắc, yêu cầu và khung pháp lý chung, đồng thời tăng cường phân cấp, trao quyền tự chủ cho các cơ sở giáo dục trong tuyển sinh, tổ chức đào tạo, công nhận kết quả học tập và chuyển đổi tín chỉ. Đi cùng với đó là yêu cầu công khai, minh bạch, có đầy đủ minh chứng và trách nhiệm giải trình về chất lượng đào tạo cũng như việc thực hiện các quy định về liên thông.

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất của dự thảo là mở rộng cơ chế công nhận kết quả học tập. Theo đó, cơ sở giáo dục có thể xem xét công nhận không chỉ tín chỉ đã tích lũy mà còn cả năng lực nghề nghiệp, chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia, chứng chỉ chuyên môn, kinh nghiệm làm việc và các kết quả đánh giá năng lực có minh chứng phù hợp. Dự thảo cũng bổ sung các cơ chế linh hoạt với nhóm ngành STEM, kỹ thuật, công nghệ, ngành trọng điểm quốc gia.

Đặc biệt, dự thảo đề cao nguyên tắc công nhận tối đa kết quả học tập và năng lực mà người học đã tích lũy, qua đó hạn chế việc phải học lại các nội dung đã đáp ứng chuẩn đầu ra tương đương.

Đây được xem là bước tiến quan trọng nhằm thúc đẩy học tập suốt đời, tăng tính linh hoạt của hệ thống giáo dục và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người học trong quá trình nâng cao trình độ, chuyển đổi nghề nghiệp.